9. децембра, 2019

Koje su olakšice pri zapošljavanju osoba sa invaliditetom

Kao što smo i prošlog puta pisali u detaljnom članku, zapošljavanje osoba sa invaliditetom u jednom društvu jeste više od obaveze. Naveli smo opšte uslove zapošljavanja, izazove, pregled olakšica, ali i pregled kompanija koje aktivno učestvuju u kampanjama.

Protekle nedelje, tačnije 3.12. bio je Međunarodni dan osoba sa invaliditetom koji se obeležava od 1992. godine. Budući da zaista podržavamo pozitivne promene u društvu, nastavljamo sa serijom tekstova na temu zapošljavanja. Danas ćemo govoriti o nekim pravima na olakšice koje poslodavci imaju, kao i koje olakšice ostvaruju.

Pravo na olakšice

Prema odredbama Zakona o porezu na dohodak građana,vi kao poslodavac možete da ostvarite oslobađanje od plaćanja obračunatog i obustavljenog poreza iz zarade u periodu od tri godine ukoliko na neodređeno vreme zaposlite lice sa invaliditetom. (stopa poreza 10%)

Takođe, prema Zakonu o doprinosima za obavezno socijalno osiguranje, ako na neodređeno vreme zaposlite osobu sa invaliditetom, bićete oslobođeni obaveze plaćanja doprinosa za obavezno socijalno osiguranje koji se plaćaju na osnovicu, odnosno na teret sredstava poslodavca, tokom tog istog vremenskog perioda (zbirna stopa 17,15%).

Ovu mogućnost ostvarujete iako zapošljavanje invalida predstavlja obavezu propisanu Zakonom. Uzevši u obzir izazove koji postoje u privatnom sektoru, olakšice su tu da podstaknu dodatno zapošljavanje. Usput valja napomenuti da pomenuto oslobođenje ne mogu ostvariti državni organi i organizacije, javna preduzeća, javne službe i drugi direktni ili indirektni budžetski korisnici.

Međutim, ako za određeno lice koristite (ili ste koristili) oslobođenje od plaćanja doprinosa po nekom drugom osnovu, ne možete za to isto lice da ostvarite oslobađanje od plaćanja doprinosa koje Zakon o doprinosima omogućuje.

Ne postoji obaveza da lice sa invaliditetom pre zasnivanja radnog odnosa bude prijavljeno u Nacionalnoj službi za zapošljavanje. Takođe nemate obavezu ni da plaćate porez, kao poslodavac, za mesece tokom kojih ste koristili olakšice ako licu sa invaliditetom prestane radni odnos.

Mere aktivne politike zapošljavanja osoba sa invaliditetom

Aktivne politike zapošljavanja osoba sa invaliditetom generalno imaju za cilj da pružanjem određenih podsticaja podignu motivaciju poslodavaca da zapošljavaju lica sa invaliditetom. Tako pored olakšica imate i sledeće podsticaje:

  • Ako zaposlite lica sa invaliditetom, koja se zapošljavaju pod posebnim uslovima, možete da ostvarite pravo na refundaciju primerenih troškova prilagođavanja radnog mesta za zapošljavanje tih lica, prema odredbama Zakona o kontroli državne pomoći.
  • Ako na neodređeno vreme zaposlite osobu sa invaliditetom bez radnog iskustva, imate pravo na subvenciju zarade za tu osobu u trajanju od 12 meseci. Subvencija iznosi 75% ukupnih troškova zarade sa pripadajućim doprinosima za obavezno socijalno osiguranje, ali ne više od iznosa minimalne zarade utvrđene u skladu sa propisima o radu.

O navedenim podsticajima za zapošljavanje odlučuje Nacionalna služba za zapošljavanje, na osnovu zahteva poslodavca, a bliže uslove i merila uređuje opštim aktom. Vi podnosite zahtev u roku od 30 dana od zasnivanja radnog odnosa sa licem sa invaliditetom.

Više podsticaja i objašnjenja možete da pogledate i na stranici Nacionalne službe za zapošljavanje.

Uslovi za ostvarivanje olakšica

Ovi uslovi su svedeni na određeni zakonski minimum:

  • Da se na osnovu odgovarajuće pravno – medicinske dokumentacije dokaže invalidnost
  • i da pre zasnivanja radnog odnosa lice sa invaliditetom nije bilo zaposleno kod poslodavca koji je osnivač ili povezano lice sa poslodavcem kod kog sada  zasniva radni odnos; nezavisno od toga da li je postojao prekid radnog odnosa.

Ako novozaposleno lice sa invaliditetom odsustvuje sa rada i ostvaruje naknadu zarade koja pada na teret vas kao poslodavca, vi nastavljate da koristite olakšice za to lice u periodu odsustvovanja.

Međutim, ako novozaposleno lice sa invaliditetom ostvaruje pravo na naknadu zarade na teret drugih isplatilaca (bolovanje preko 30 dana) za to vreme vi kao poslodavac ne koristite pravo na olakšice. Razlog je što RFZO refundira ukupnu naknadu zarade.

U ovom slučaju ne dolazi do produžetka prava na olakšice, posle tri godine od dana zasnivanja radnog odnosa.

Potrebna dokumentacija za ostvarenje olakšice

Po zasnivanju radnog odnosa sa licem sa invaliditetom, morate u roku od 8 dana da dostavite Nacionalnoj službi ONSZ- I obrazac. Njega podnosite u 3 primerka (potpisan od strane ovlašćenog lica, a kopiju Poreskoj upravi) kao i:

  • Fotokopiju Rešenja nadležnog organa  o upisu u registar u slučajevima kada podnosilac zahteva nije  registrovan u APR,
  • ugovor o radu na neodređeno vreme sa licem za koje se traži olakšica,
  • pravno-medicinsku dokumentaciju kojom se dokazuje status osobe sa invaliditetom, ukoliko se lice nije nalazilo na evidenciji Nacionalne službe za zapošljavanje pre prijema u radni odnos,
  • izjavu da ne koristite i da niste koristili oslobođenje od plaćanja doprinosa za isto lice po drugom pravnom osnovu (obrazac Izjave se dobija u filijali Nacionalne službe),
  • izjavu da lice nije bilo zaposleno kod vas niti kod lica koje je povezano sa vama (obrazac Izjave dobija se u filijali Nacionalne službe),
  • po potrebi i drugu dokumentaciju.

 

Ukoliko budete imali još pitanja o zapošljavanju lica sa invaliditetom, možete da pišete našem timu ili obratite se relevantnim udruženjima kao što su NOISS, UOSI Beograd, FMI, SHIFT