Centralna banka Crne Gore (CBCG) pustila je u rad novi platni sistem. Riječ je o novoj generaciji nacionalnog platnog sistema – RTS/X, čime je pokrenuta najznačajnija funkcionalna i tehnološka promjena u domaćem platnom prometu. I to još od njegovog uspostavljanja 2005. godine.
U nastavku donosimo ključne informacije o novom sistemu i njegovom značaju za građane i privredu.
Novi platni sistem CBCG u funkciji – Online kliring
Iz CBCG saopštili su da je ovo jedan od koraka u novoj fazi sveobuhvatne modernizacije platnog sistema naše zemlje. Sve s ciljem njegovog usklađivanja sa evropskim praksama i obezbjeđenja bržih, sigurnijih i dostupnijih plaćanja svim korisnicima – građanima, privredi i institucijama.
Novim sistemom uveden je online kliring. Odnosno, usluga koja omogućava da se međubankarske transakcije, odnosno uplate i isplate u iznosima do 1.000 eura obrađuju tokom cijelog dana. Dakle, bez čekanja na dosadašnje fiksne kliring cikluse, što korisnicima omogućava gotovo trenutno raspolaganje sredstvima. Zahvaljujući ovoj funkciji, jednom kad se novac pošalje – transakcija se ne može poništiti, a kako su kazali, to dodatno jača predvidivost i pouzdanost platnog sistema.
Prednosti za građane
Kao što smo već pomenuli, online kliring znači da su stvoreni uslovi da uplate do 1.000 eura stignu na račun građana u roku od nekoliko sekundi ili minuta, u zavisnosti od banke čiji su klijent.
Prednosti koje donosi novi platni sistem CBCG za mala i srednja preduzeća
A kada je u pitanju privreda, posebno mala i srednja preduzeća, online kliring omogućava raniji pristup sredstvima po osnovu manjih transakcija. Ovo im olakšava svakodnevno upravljanje obavezama i likvidnošću. Na primjer, preduzeće koje primi potvrdu o naplati od klijenta može istog trenutka isplatiti dobavljača ili pokrenuti novu isporuku, što doprinosi efikasnijem poslovanju i bržem obrtnom ciklusu kapitala.
Primjena ISO 20022 standarda
Sistem je u potpunosti usklađen sa nedavno uvedenim međunarodnim standardom ISO 20022. Neki od pozitivnih aspekata su:
- preciznije i strukturiranije informacije u svakoj platnoj transakciji,
- automatska obrada naloga bez manuelne intervencije,
- bolje usklađivanje sa regulativom,
- veća zaštita od grešaka i zloupotreba,
- mogućnost automatskog povezivanja transakcija sa fakturama,
- kao i unapređenje knjigovodstva.
Takođe, primjena ISO 20022 standarda donosi i dodatne benefite, a već ga koriste najznačajniji platni sistemi u EU, uključujući TARGET i SEPA infrastrukturu.
Novi platni sistem CBCG i planovi za budućnost
U narednoj fazi, do kraja 2025, planirano je proširenje operativnih kapaciteta sistema, uključujući produženje radnog vremena, kao i mogućnost obrade naloga tokom neradnih dana i vikendom. Time će se dodatno unaprijediti fleksibilnost i dostupnost platnih usluga.
Dok paralelno s implementacijom sistema RTS/X, CBCG aktivno radi i na uspostavljanju sistema za instant plaćanja – TIPS Clone. On se razvija u saradnji sa centralnim bankama regiona i Bankom Italije, a biće pušten u rad jula 2026. Više o TIPS Clone pročitajte u slijedećem naslovu.
TIPS Clone – Regionalni sistem za instant plaćanja u realnom vremenu
TIPS Clone sistem je regionalna platforma koja će u zemljama Zapadnog Balkana omogućiti instant plaćanja u realnom vremenu. 24 sata dnevno, 365 dana u godini. Pomenuta platforma je tehnički i funkcionalno identična TIPS platformi Evropske centralne banke, čime se dodatno jača interoperabilnost sa evropskim tržištem.
Za razliku od DNS sistema u kojem se poravnanje vrši u unaprijed definisanim dnevnim ciklusima, TIPS Clone omogućava izvršenje međubankarskih plaćanja u roku od svega nekoliko sekundi.
Zaključak
Na kraju, možemo zaključiti da modernizacija platnog sistema predstavlja ključnu komponentu digitalne tranzicije crnogorske ekonomije i unapređenja konkurentnosti. CBCG će i u narednom periodu, u saradnji sa ostalim institucijama, bankama i međunarodnim partnerima, nastaviti da gradi moderan, pouzdan i evropski usklađen finansijski sistem – u službi građana i privrede Crne Gore. A naši stručnjaci će i dalje pratiti sve inovativnosti i promjene, koje klijentima mogu biti od koristi.
Ukoliko vam je potreban finansijski savjet, slobodno nam pišite.
Izvor: Bankar.me
